Omgekeerde brainstorm

De omgekeerde brainstorm: wat is het?
Zoals de naam al zegt gaat het hier om een andere manier van brainstormen. Je denkt niet na over mogelijke manieren om te bereiken wat je wilt.
In plaats daarvan richt je je gedchten op de vraag wat je moet doen als je juist het omgekeerde zou willen bereiken. Je draait de vraag om, in bijvoorbeeld: 

  • "Hoe zorgen we dat echt niemand zin krijgt om mee te doen aan deze projectgroep?"
  • "Hoe heb je als teamleider zo min mogelijk impact op het werk van je teamleden?"
  • "Hoe zorgen we ervoor dat deelnemers tijdens deze conferentie geen enkele andere deelnemer leren kennen?"

Dit stimuleert een creatieve manier van denken. 


Wanneer helpt de werkvorm?
Door de vraag te keren, creëer je een ander perspectief om te kijken naar iets dat steeds maar niet lukt en wat je graag wilt veranderen. Het leidt tot nieuwe inzichten in situaties waarin je rondjes draait, of last hebt van een tunnelvisie. Het helpt je "out of the box" te denken.

De omgekeerde brainstorm is licht en snel, en vooral bij taaie en lastige vragen een leuke manier van ideeën genereren die veel op kunnen leveren. Je traint bovendien je eigen lenigheid in denken: nadruk leggen op hoe iets niet moet kan juist een goed uitgangspunt zijn voor oplossingen. 


Hoe werkt het?

1. Formuleer de vraag
Formuleer je doel en resultaat in een basisvraag en keer de vraag om. Een wens als "we willen graag dat alle medewerkers bij het nieuwe project betrokken zijn" verander je bijvoorbeeld in: "hoe zorgen we ervoor dat er geen enkele medewerker aan dit project wil meedoen?"

2. Brainstorm
Brainstorm over deze omgekeerde vraag: inventariseer suggesties en formuleer vragen. Mensen komen met opmerkingen als: "organiseer de bijeenkomsten vooral op onmogelijke tijdstippen!", "schrijf een onheldere uitnodiging", "laat mensen in het ongewisse over wat er met hun input is gedaan"... En passant wordt er veel gelachen en passeren ervaringen uit het verleden op een lichte manier de revue. Door verder te vragen naar specifieke voorbeelden of toelichting op deze suggesties worden de ideeën concreet en kunnen deze genoteerd worden. 

3. Bedenk mogelijke acties 
Zet de ideeën vervolgens één voor één om in het positief tegenovergestelde: wat moet je juist wél doen? Koppel aan de voorgaande voorbeelden suggesties en ideeën die wel helpen, zoals "organiseer bijeenkomsten op tijden die de medewerkers uitkomen", "maak een mooie, persoonlijke uitnodiging" en "zorg voor terugkoppeling van wat er met de resultaten wordt gedaan". 
Er zitten vaak veel open deuren tussen, maar ook altijd een paar pareltjes. 


4. Kies en werk uit
Kies één of enkele denkrichtingen die het meest aantrekkelijk lijken. Bijvoorbeeld door te stemmen als groep. Of -als de vraag van één persoon is- de probleemeigenaar te vragen. Werk ze vervolgens uit. Tip: zorg dat iemand de argumentatie vasthoudt (waarom denk je dat dit gaat werken….?).


Wie heeft dit bedacht?
Ere wie ere toekomt! Wij hebben deze werkvorm niet zelf bedacht, hoewel we hem wel regelmatig inzetten. We kunnen niet achterhalen wie de bedenker is, maar zouden het graag weten. Tips en referenties zijn dus welkom! De werkvorm staat ook wel bekend als "keren is leren".