10 tips voor een effectieve brainstorm

Voor de momenten dat je goede ideeën nodig hebt, kun je een creatieve brainstorm organiseren. Maar laten we eerlijk zijn. Het is leuk om met elkaar van gedachten te wisselen, ideeën te creëeren en plannen te smeden. We zien helaas maar al te vaak dat deze nieuwe plannen, en het enthousiasme erover, stranden.

Waarom? Omdat de plannen achteraf toch niet realistisch genoeg waren? Omdat we ons een beetje hebben verloren in het creatieve proces? Omdat we uit elkaar zijn gegaan zonder een goede wrap-up en concrete afspraken? Omdat het wat ongestructureerd was?

Wat de reden ook moge zijn, blijkbaar is er een verschil tussen een brainstorm en een effectieve brainstorm. Hieronder wat stappen en tips om tot een effectieve brainstorm te komen.

1. Formuleer een concreet doel
Bepaal eerst het doel van de brainstormsessie. Probeer dat doel zo duidelijk mogelijk te omschrijven. Zijn er bepaalde voorwaarden (budget, planning) aan het doel verbonden? Noteer die randvoorwaarden dan onder het doel. Zorg dat iedereen het doel onderschrijft.

2. Bereid je sessie voor
Een goede voorbereiding is essentieel voor het slagen van je sessie. Zorg ervoor dat je terecht kunt in een inspirerende ruimte, waar je geen last hebt van andere mensen. Zorg ervoor dat je volop stiften, grote vellen papier, post-its, kaartjes, plakband of punaises hebt om alle ideeën te verzamelen en te presenteren. 

Zorg daarnaast voor wat stimulerende items: speelgoed, boeken, tijdschriften, foto's, speciale brainstormkaartjes. Al die materialen kunnen je helpen om nieuwe ideeën te bedenken.

3. Verzamel een diverse groep
De meest verrassende resultaten krijg je als je verschillende mensen bij elkaar zet. Heb je de mogelijkheid om meerdere mensen in te schakelen voor je brainstormsessie? Doe dat dan vooral. Probeer je wel te beperken tot maximaal 8-10 mensen, anders wordt het heel onoverzichtelijk. Is je groep echt veel groter, verdeel de deelnemers in groepen, zodat je een competitie creëert. 

4. Brief je deelnemers
Verzamel je mensen en informeer ze over de volgende onderdelen:

  • Het doel: beantwoord vragen indien nodig
  • De spelregels: eerst genereren, daarna evalueren en selecteren
  • De tijd: het stellen van een bepaalde tijdslimiet is niet alleen prettig voor je planning, het zorgt er ook voor dat mensen zich blijven focussen op het doel en niet verzanden in details die (nog) niet relevant zijn.
  • De sfeer: het is niet de bedoeling dat je elkaars ideeën meteen afbrandt; uit gekke ideeën kunnen juist de leukste dingen voortkomen. Een brainstormsessie is niet de plek voor negativiteit of pessimisme, maar juist voor positiviteit en realisme. 
  • De regels: alle bijdragen zijn welkom, eventueel een paar korte pauzes en zeker géén telefoons aan houden!

5. Genereer ideeën
Zet  timer en begin met het genereren van ideeën. Doe dit eerst vooral alleen, later is er ruimte voor input van anderen. Laat je inspireren door de materialen en richt je vooral op productie. Het maakt niet uit dat de kwaliteit misschien nog niet optimaal is, het gaat in deze fase echt om het produceren van zoveel mogelijk ideeën.

6. Evalueer de ideeën
Zodra de tijd om is, is het tijd om de ideeën te evalueren. De handigste manier om dit te doen, is door alle ideeën aan de muur te hangen en ze één voor één langs te gaan. Verwijder eerst dedubbele ideeën en stem daarna over de overgebleven mogelijkheden. De ideeën die door de meerderheid worden weggestemd, mogen ook van de muur.

7. Selecteer de beste opties
Je hebt nu de beste opties nog over. Overleg per idee of er mogelijkheden zijn om ze nog beter, sterker of leuker te maken. Heb je een alternatief dat net even iets anders is? Noteer dat dan ook. Laat deze ideeën aan één kant van de muur hangen.

8. Houd nog een korte sessie
Het evalueren en selecteren van de ideeën zorgt vaak weer voornieuwe inspiratie. Houd daarom nog een keer op dezelfde manier een korte sessie. Je kunt weer beginnen met genereren en doorgaan met evalueren en selecteren.

9. Vat de resultaten samen
Nadat jullie de allerbeste ideeën uit de brainstormsessie geselecteerd hebben, is het handig om de sessie nog even samen te vatten. Verwijs terug naar het doel en som op wat jullie samen bereikt hebben. Is het nodig om follow-up acties te ondernemen? Verdeel die taken dan direct en hang hier ook een tijdschema aan vast. Werk deze informatie ook nog even schriftelijk uit en geef die door aan je mede-brainstormers.

Do's:

  • Neem echt de tijd voor een brainstormsessie; je krijgt de beste resultaten als je je echt even helemaal kunt richten op je doel
  • Organiseer ook eens een creatieve brainstorm met professionele begeleiding. De tips die je daar krijgt, kun je weer inzetten in je eigen sessies
  • Vraag ook mensen die helemaal niets met het onderwerp te maken hebben. Zij hebben vaak een frisse kijk op de zaak
  • Bouw gerust verder op ideeën van anderen; het beste resultaat is vaak een team effort

Don'ts:

  • Laat negativiteit buiten de brainstormruimte
  • Maak je doel niet te vaag, de resultaten worden daardoor ook vaag​